Κωνοφόρα

Σχήμα πυραμίδας: Το γιορτινό σχήμα του κήπου

Βρισκόμαστε στην καρδιά του χειμώνα και ο κήπος έχει μπει σε δεύτερη μοίρα, καθώς το ζεστό μας σπίτι, μας καλεί να το στολίσουμε γιορτινά, να μαγειρέψουμε και να ανάψουμε το τζάκι…Που καιρός για τον κήπο… Μόνο που τα παράθυρα του σπιτιού μας και οι μπαλκονόπορτες, μας τον θυμίζουν και οι φευγαλέες ματιές στον ατημέλητο κήπο μας, μπορούν να μας γεμίσουν τύψεις.

Για να ξενοιάσετε μια για πάντα από τις τύψεις του απεριποίητου κήπου το χειμώνα, φυτέψτε μερικά αειθαλή κωνοφόρα στα νευραλγικά σημεία του κήπου ή της βεράντας σας, όπως είναι οι είσοδοι, οι θέες από τα παράθυρα, κλπ. και φροντίστε να είναι περιποιημένα όλο το χρόνο. Θα συμβάλουν θεαματικά στη συνολική εικόνα του κήπου σας!

Τι είναι τα κωνοφόρα; Τα κωνοφόρα είναι μια ομάδα αειθαλών, κυρίως, δένδρων ή θάμνων, με βελονοειδή φύλλα που αντί άνθους ή καρπού παράγουν κυπαρισσόμηλα ή κουκουνάρια και έχουν χαρακτηριστικό τους το ότι είναι ρητινοφόρα, δηλαδή παράγουν ρετσίνι.

Τα περισσότερα κωνοφόρα που θα περιγράψουμε, έχουν πυραμιδοειδή μορφή, που είναι ιδανικό σχήμα για να δώσετε γεωμετρία στον κήπο σας, να τα στολίσετε γιορτινά και να φανεί ότι διατηρείτε τον κήπο σας σε τάξη. Διαβάστε για τα πιο κοινά και τα πιο παράξενα κωνοφόρα πυραμιδοείδούς μορφής και διαλέξτε αυτό που ταιριάζει στο χώρο σας, ανάλογα με το κλίμα, τη θέση και το έδαφος που διαθέτετε.

 Το έλατο

Υψηλών απαιτήσεων δένδρο, αλλά και το πιο χαρακτηριστικό των γιορτών. Στην Ελλάδα υπάρχουν η Ελάτη (Abiescephalonica, Abiesnordmanniana κλπ.) και η Ερυθρελάτη (Piceaabiesκλπ.). Τα έλατα θα τα βρείτε αυτή την εποχή στα φυτώρια, σε μεγάλη ποικιλία μεγεθών και ειδών. Το Έλατο της Κεφαλληνίας(Abiescephalonica) που είναι και ιθαγενές της χώρας μας, όπως δείχνει και η ονομασία του, έχει ψιλή βελόνα, και λιγότερο πυκνή κόμη από τα άλλα έλατα. Μπορεί να φτάσει σε ύψος τα 20 μέτρα και σε πλάτος το 1/3 αυτού, γι’ αυτό απαιτεί μεγάλο χώρο για να αναδειχθεί. Το έδαφος που θα φυτευτεί θα πρέπει να είναι υγρό , καλά στραγγιζόμενο και ο προσανατολισμός της θέσης του βορινός, λίγο σκιερός και να απαγκιάζει από τους ανέμους. Κανονικά ζει σε υψόμετρα άνω των 800μ., αλλά μπορείτε να το δοκιμάσετε και στον κήπο σας, αρκεί να μην είναι μέσα στην πόλη, γιατί δεν αντέχει την ατμοσφαιρική ρύπανση. Το Abiesalbapyramidalis , έχει ευδοκιμήσει και στα νότια προάστια της Αθήνας, αλλά πάντοτε σε σκιερές θέσεις.

Το έλατο του Καυκάσου (Abiesnordmanniana) είναι πιο πυκνό και γίνεται πιο ψηλό ακόμα από αυτό της Κεφαλληνίας, γι’ αυτό και είναι πιο εμπορικό. Η ερυθρελάτη (Piceaabies) οφείλει το όνομά της στο κόκκινο χρώμα του κορμού της και είναι λίγο πιο ανθεκτικό είδος ελάτου από τα προηγούμενα στην ξηρή ατμόσφαιρα και το αλκαλικό έδαφος.

Το είδος Picea έχει πολλές ποικιλίες. Στην αγορά θα βρείτε το γλαυκό έλατο (PiceapungensGlauca ή PiceapungensHoopsii”) που με το εντυπωσιακό του γαλάζιο χρώμα, δημιουργεί αντιθέσεις σε σχέση με το υπόλοιπο πράσινο χρώμα του κήπου. Ένα ακόμα εντυπωσιακό είδος στην κατηγορία αυτή είναι το PiceapungensGlaucaglobosa που είναι το γλαυκό έλατο σε νάνα μορφή. Ιδιαίτερα εάν έχετε στενότητα χώρου, το ελατάκι αυτό είναι ιδανική περίπτωση!

Τέλος υπάρχουν «Πικέες» που είναι αυτοφυείς στα βουνά της Ελλάδας, όπως είναι η Piceaglaucaconica που απαιτεί πολύ δροσερά σημεία και ψυχρούς ανέμους να το «δροσίζουν» το χειμώνα. Το όμορφο συμπαγές σχήμα του, είναι μια μικρή πυραμίδα που μεγαλώνει με πολύ αργό ρευθμό.

 

Ο κέδρος

Ένα δένδρο πιο εύκολης καλλιέργειας από το έλατο για χαμηλότερα υψόμετρα και θερμότερες περιοχές (ακόμα και παραθαλάσσιες) είναι ο Κέδρος (Cedruslibani, Cedrusatlanticaκαι Cedrusdeodara). Το σχήμα του είναι πιο αραιή πυραμίδα και λίγο πιο άναρχη από αυτή του ελάτου, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξής του είναι φανερά πιο γρήγορος. Γι’ αυτό το λόγο, ο κέδρος είναι πιο οικονομικός από το έλατο στην αγορά.  Μπορεί βέβαια να φτάσει τα 15-20 μέτρα σε ύψος και τα 3-4 μέτρα σε πλάτος, γι’ αυτό θα πρέπει να αποφασίσετε προσεχτικά τη θέση του πριν τον φυτέψετε, λαμβάνοντας υπ’ όψη το τελικό του μέγεθος σε ύψος αλλά και σε πλάτος.

Υπάρχουν πολλά είδη κέδρων. Οι πιο γνωστές ποικιλίες είναι ο κέδρος του Άτλαντα με ιδιαίτερα εντυπωσιακό τον γλαυκό (Cedrusatlanticaglauca”), ο Κέδρος του Λιβάνου (Cedruslibani) ,με σταχτοπράσινο χρώμα βελόνας, που μπορεί να θεωρηθεί και αιωνόβιο δένδρο και ο Κέδρος των Ιμαλαϊων (Cedrusdeodara) με την ταχύτερη ανάπτυξη όλων, αλλά με λιγότερο εντυπωσιακό σχήμα και ελαφρά κρεμοκλαδή μορφή.

 

Η αρωκάρια

Το δένδρο αυτό αν και ανήκει στα κωνοφόρα, πολύς κόσμος το μπερδεύει με πιο τροπικά φυτά, γιατί ευδοκιμεί σε νότιες και κυρίως παραθαλάσσιες περιοχές.

Το είδος της αρωκάριας (Araucariaheterophylla) που συναντάμε στην Ελλάδα προέρχεται από το νησί του Ειρηνικού Norfolk. Η κόμη της είναι σχετικά αραιή και σχηματίζεται σε «ορόφους». Αυτό επιτρέπει την οπτική διαπερατότητα μέσα από τα κλαδιά της και γι’ αυτό θα τη δούμε φυτεμένη μπροστά από εξώστες και βεράντες, χωρίς να εμποδίζει τη θέα από εκεί.

 

Το Λεϋλαντ και το Γκολντκρέστ

Εάν δεν έχετε άλλη επιλογή και πρέπει να διακοσμήσετε με ένα ταχυαυξές δένδρο, εύκολο στην καλλιέργειά του, μια γωνιά της βεράντας ή του κήπου, μπορείτε να αγοράσετε ένα Λεϋλαντ (CupressocyparisLeylandii) ή ένα «Γκολντκρέστ» (CupressusmacrocarpaGoldcrest”) . Είναι τα πιο δημοφιλή κωνοφόρα, και τα πιο οικονομικά απ’ όλα, για το αντίστοιχο ύψος που ψάχνετε. Αναπτύσσεται και σε φυτοδοχεία με μεγάλη ευκολία, γιατί είναι επιπολαιόριζο. Το μέγιστο ύψος που φτάνουν είναι 15-20 μέτρα για τα Λεϋλαντ και 8-10 μέτρα για τα Γκολντκρέστ. Ευτυχώς όμως, σε αντίθεση με τα προηγούμενα δένδρα που αναφέραμε, επιδέχονται αυστηρά κλαδέματα ακόμα και στην κορυφή τους, γιατί «πετάνε» νέες κορυφές. Τέλος, υπάρχει άλλο ένα ταχυαυξές κυπαρισσοειδές σε γλαυκό χρώμα, το κυπαρίσσι Αριζόνας (Cupressusarizonica) που θεωρείται πιο ταιριαστό  με τη μεσογειακή χλωρίδα της χώρας μας. Και τα τρία είδη που αναφέραμε, δημιουργούν εκτός από ωραία πυραμιδοειδή σχήματα, όταν φυτεύονται μεμονωμένα στον κήπο ή σε γλάστρα,  πολύ πυκνούς φράχτες που προστατεύουν από δυνατούς ανέμους και από τα αδιάκριτα βλέμματα των γειτόνων. Προσοχή στις σκιερές θέσεις, διότι δεν αντέχουν τη σκιά.

 

Ο τάξος

Μια ποικιλία κωνοφόρων που έχει μικρές απαιτήσεις όσον αφορά τη συντήρησή του, είναι ο Τάξος (Taxusbaccata). Είναι αυτοφυές στη χώρα μας και λέγεται και Ίταμος ή ήμερο έλατο. Είναι υπερβολικά αργής ανάπτυξης και έχει σχήμα πυραμίδας. Υπάρχουν όμως και ποικιλίες με κολονάτη μορφή, όπως είναι ο Taxusbaccatafastigiata. Το πλεονέκτημα αυτού του φυτού είναι ότι ζει σε ασβεστώδη εδάφη, αντέχει στις υψηλές θερμοκρασίες των νοτίων περιοχών της χώρας μας και δεν χρειάζεται μεγάλο ζωτικό χώρο, λόγω του υπερβολικά αργού ρυθμού ανάπτυξης. Μπορείτε εύκολα να το φυτέψετε και σε γλάστρα, στολίζοντας την είσοδο του σπιτιού σας, ή μια γωνιά της βεράντας σας. Αντέχει στους ψυχρούς ανέμους και σε σκιερά σημεία. Ένα μειονέκτημα που έχει, είναι ότι οι κόκκινοι, σφαιρικοί καρποί του είναι δηλητηριώδης, γι’ αυτό μην αφήνεται μικρά παιδιά να το πλησιάζουν.

Η τούγια

Κωνοφόρα ευρείας χρήσης, με πολύ καλή συμπεριφορά στα περισσότερα εδάφη και στους περισσότερους προσανατολισμούς. Η Τούγιες έχουν αρκετές ποικιλίες και σχήματα, αλλά οι πιο δημοφιλής είναι τα σχήματα της πυραμίδας (ThujaorientalisPyramidalisAurea και ThujaoccidentalisEmeraud”) και της σφαίρας (ThujaorientalisAureaNana”). Το χρώμα τους είναι συνήθως ανοιχτό πράσινο και έχουν μέτριο ρυθμό ανάπτυξης. Το χειμώνα με το κρύο αποκτούν μια κοκκινο-πορτοκαλί απόχρωση και το πράσινο επανέρχεται με τις πρώτες ζέστες της άνοιξης.

Αναπτύσσεται ικανοποιητικά και σε φυτοδοχείο και μπορείτε να την τοποθετήσετε σε οποιαδήποτε θέση προτιμάτε, εκτός από τις πολύ σκιερές. Στην αγορά είναι από τα πιο οικονομικά κωνοφόρα.

Τέλος, το Πεύκο, το γνωστό σε όλους δένδρο της Μεσογειακής χλωρίδας, έχει ποικιλίες λιγότερο γνωστές στο ευρύ κοινό, αλλά στα φυτώρια υπάρχουν και μπορείτε να τις ζητήσετε. Αναζητήστε ποικιλίες όπως το αυστριακό πεύκο, το Pinusnigra ή το Pinussylvestrisπου έχουν τέλειο πυραμιδοειδές σχήμα και μεγάλη αντοχή στις ασθένειες που πλήττουν τα δικά μας πεύκα. Έχουν μεγάλη αντοχή στους ψυχρούς ανέμους, οπότε μπορείτε να τα φυτέψετε και σε δώματα, μέσα σε μεγάλα φυτοδοχεία.

 

 

Το κείμενο αποτελεί μέρος άρθρου που έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό «Οικία και Διακόσμηση», τεύχος Νο 98, Ιανουάριος 2009.

 

Σχολιάστε